Projekt Histori: Ndikimi I Revolucionit Industrial ne vendet e Evropes

Tema : Ndikimi I Revolucionit Industrial ne vendet e Evropes




Revolucioni Industrial ishte tranzicioni drejt proceseve të reja prodhuese në periudhën nga 1760 në lidhje me të diku mes 1820 dhe 1840. Ky tranzicion përfshihet fillon nga metodat e prodhimit të dorës në makina të reja kimike, prodhimit dhe proceset e prodhimit të hekurit, efikasitetin e përmirësuar e fuqisë së ujit, përdorimi në rritje e fuqisë me avull dhe zhvillimin e mjeteve makine. Ajo gjithashtu përfshiu ndryshimin nga druri dhe të tjera bio-karburanteve në thëngjill. Ajo filloi në Angli dhe brenda disa dekadave është përhapur në Evropën Perëndimore dhe Shtetet e Bashkuara.
Përpjekje të vazhdueshme zgjatën gjatë Rilindjes. Megjithatë nderin e shkrimit të historisë do ta fitonin Vëllezërit Wright në ShBA. Pas shumë provash të suksesshme me mjete fluturuese pa motor, më 17 Dhjetor 1903 me modelin e radhës Wright Flyer I të treguar në figurë, ata bënë të mundur fluturimin e parë të pilotuar me motor në histori, duke hapur një faqe të re të zhvillimit industrial botëror. Edhe pse garën e fluturimit të parë e fituan vëllezërit Wright, përpjekjet e shkencëtarëve që ndërkohë ishin munduar t'i kalonin bënë të mundur një zhvillim të jashtëzakonshëm të aeronautikës. Në vitet që pasuan u zhvilluan si aeroplanë, ashtu dhe zeppelin (balona të ngurta gjigante të treguara në figurë më poshtë) në kohë rekord.
Revolucioni Industrial shënon një kthesë të madhe në historinë; pothuajse çdo aspekt të jetës së përditshme është ndikuar në një farë mënyre. Në veçanti, të ardhurat mesatare dhe popullsia filloi të shfaqin rritje të paparë të qëndrueshme. Në fjalët e fituesi i çmimit Nobel Robert E. Lucas, Jr, "Për herë të parë në histori, standardet e jetesës së masave të njerëzve të zakonshëm kanë filluar të pësojë rritje të qëndrueshme ... Asgjë sikur distanca këtë sjellje ekonomik është përmendur nga ekonomistët klasikë, madje edhe si një mundësi teorike ".
Revolucioni i Parë Industrial evoluar në Revolucionin Industrial të Dytë në vitet e tranzicionit në mes të 1840 dhe 1870, të kur progresi teknologjik dhe ekonomik fituan vrull në rritje me miratimin e anijeve me fuqi-avulli, anijet dhe hekurudhat, prodhimin në shkallë të madhe të mjeteve makine dhe rritjen e përdorimin te fabrikave me avull.
Zhvillimet kryesore teknologjike
Fillimi i revolucionit industrial është i lidhur ngushtë me një numër të vogël të risive, [16] duke filluar në gjysmën e dytë të shekullit të 18. Nga vitet 1830 fitimet në vijim ishin bërë në teknologji të rëndësishme:
Metalurgji , tekstil ,fuqi me avull , miniere etj.
Standardet e jetesës
Historia e ndryshimit të kushteve të jetesës gjatë revolucionit industrial ka qenë shumë e diskutueshme, dhe ishte tema që nga 1950 deri në 1980 shkaktoi debat më të zjarrtë midis historianëve ekonomike dhe sociale. [67] Një seri esesh 1950 nga Henry Phelps Brown dhe Sheila V. Hopkins më vonë vendosur konsensusin akademik se pjesa më e madhe e popullsisë, që ishte në fund të shkallës sociale, pësoi ulje të rënda në standardet e tyre jetësore.
Ushqimi dhe të ushqyerit
Uria kronike dhe kequshqyerja ishin normë për shumicën e popullsisë së botës, duke përfshirë Britaninë dhe Francën, deri në gjysmën e dytë të shekullit të 19. Deri rreth 1750, në pjesë të madhe për shkak të kequshqyerjes, jetëgjatësia në Francë ishte rreth 35 vjeç, dhe vetëm pak më e lartë në Britani. Popullsia amerikane e kohës u ushqyer në mënyrë adekuate, ishin shumë më shtatlartë dhe kishte jetëgjatësi prej 45-50 vjet.
Në Britani dhe Hollandë furnizimit të ushqimit janë në rritje dhe çmimet në rënie para revolucionit industrial për shkak të praktikave më të mira bujqësore, por popullsia është në rritje, si dhe, siç vuri në dukje nga Thomas Malthus [Përpara revolucionit industrial, përparimet në bujqësi ose teknologji shpejti.
çoi në një rritje të popullsisë, e cila përsëri tensionuar ushqim dhe burime të tjera, duke kufizuar rritje të të ardhurave për frymë. Kjo gjendje quhet kurth Malthusian, dhe ajo është kapërcyer përfundimisht nga industrializimit.
Struktura shoqërore dhe kushtet e punës
Sa i përket strukturës shoqërore, Revolucioni Industrial dëshmoi triumfin e një klase të mesme të industrialistëve dhe biznesmenëve mbi një klasë të drejt të fisnikërisë dhe zotërinjtë. Njerëzit e zakonshëm që punojnë gjetën mundësi në rritje për punësim në mullinjtë dhe fabrikat e reja, por këto ishin shpesh në kushte të rrepta të punës me orë të gjata të punës të dominuara nga një ritëm të caktuar nga makina. Si në fund të vitit 1900, shumica e punëtorëve industriale në Shtetet e Bashkuara ende ka punuar një ditë 10-orëshe (12 orë në industrinë e çelikut), fituar ende nga 20 në 40 për qind më pak se minimale konsiderohet e nevojshme për një jetë normale. [82 ] Megjithatë, kushtet e vështira të punës ishin të përhapura gjatë para se Revolucioni Industrial u zhvillua. [citim i duhur] shoqëria para-industriale ishte shumë statike dhe shpesh të punës mizor-fëmijë, kushtet e pista të jetesës, dhe orët e gjata të punës ishin po aq të përhapura para Revolucionit Industrial .
Evropa kontinentale
Revolucioni Industrial në Evropën Kontinentale erdhi pak më vonë se në Britaninë e Madhe. Në shumë industri, ky përfshirë zbatimin e teknologjisë së zhvilluar në Britani në vende të reja. Shpesh teknologjia është blerë nga Britania apo inxhinierë britanikë dhe sipërmarrësit u zhvendos jashtë vendit në kërkim të mundësive të reja. Me 1809 pjesë e Luginës Ruhr në Vestfalisë ishte quajtur 'Angli Miniature' për shkak të ngjashmërive të saj në zonat industriale të Anglisë. Të gjermane, ruse dhe qeveritë belge të gjitha të siguruar fonde shtetërore për industritë e reja. Në disa raste (të tilla si hekur), disponueshmëria e ndryshme të burimeve në nivel lokal do të thotë se vetëm disa aspekte të teknologjisë britanike janë miratuar.
Belgjika ishte vendi i dytë, pas Britanisë, në të cilën revolucioni industrial u zhvillua dhe e para në Evropën kontinentale:
Wallonia (frëngjisht folur Belgjikën jugore) ishte rajoni i parë për të ndjekur modelin britanik me sukses. Duke filluar në mes të Vitet 1820, dhe sidomos pas Belgjika u bë një komb i pavarur në vitin 1830, veprat e shumta që përmbajnë koks furrat e shpërthimit, si dhe puddling dhe kodrina mullinj janë ndërtuar në zonat e minierave të qymyrit rreth Liège dhe Charleroi. Udhëheqësi ishte një transplantuar anglez John Cockerill. Fabrikat e tij në Seraing integruar të gjitha fazat e prodhimit, nga inxhinieri në furnizimin e lëndëve të para, në fillim të 1825.
Revolucioni industrial ndryshoi një shoqëri kryesisht rurale në një një urban, por me një dallim të fortë në mes të veriut dhe jugut Belgjikë. Gjatë Mesjetës dhe periudhës së hershme moderne, Flanders është karakterizuar nga prania e qendrave të mëdha urbane (...) në fillim të shekullit të nëntëmbëdhjetë ky rajon (Flanders), me një shkallë urbanizimi prej më shumë se 30 për qind, ka mbetur një nga më të urbanizuar në botë. Për krahasim, kjo përqindje ka arritur vetëm 17 përqind në Wallonia, mezi 10 për qind në shumicën e vendeve të Europës Perëndimore, 16 për qind në Francë dhe 25 për qind në Britani.
Francë
Revolucioni industrial në Francë pasoi një kurs të veçantë pasi ajo nuk përputhet me modelin kryesor të ndjekur nga vendet e tjera. Në mënyrë të dukshme, shumica e historianëve francezë argumentojnë Franca nuk ka shkuar përmes një ngritjes të qartë. [107] Në vend të kësaj, rritja ekonomike dhe industrializimi procesi i Francës ishte i ngadalshëm dhe i qëndrueshëm përmes shekujve 18 dhe 19. Megjithatë, disa faza janë identifikuar nga Maurice Levy-Leboyer:
Revolucioni Francez dhe luftërat e Napoleonit (1789-1815),
industrializimi, së bashku me Britaninë (1815-1860),
Ngadalësimi ekonomik (1860-1905),
Përtëritja e rritjes pas 1905.
Gjermania:
në shumë qytete, dyqanet e reja hekurudhore ishin qendrat e vetëdijes teknologjike dhe trajnimit, në mënyrë që nga 1850, Gjermania ishte vetë-mjaftueshëm në përmbushjen e kërkesave të ndërtimit hekurudhor, dhe hekurudhat ishin një shtysë e madhe për rritjen e industrisë së çelikut të ri . Vëzhguesit gjetur se edhe si vonë si 1890, inxhinieri i tyre ishte inferiore ndaj Britanisë. Megjithatë, Bashkimi i Gjermanisë në 1870 stimuluar konsolidimin, nacionalizimin në kompanitë shtetërore, si dhe rritje të mëtejshme të shpejtë. Ndryshe nga situata në Francë, qëllimi ishte mbështetja e industrializimit, dhe linjat që rënda përshkohet Ruhrit dhe rrethe të tjera industriale, dhe me kusht lidhje të mira me portet kryesore të Hamburg dhe Bremen. Nga 1880, Gjermania kishte 9,400 lokomotiva tërhequr 43.000 pasagjerë dhe 30.000 ton të mallrave, dhe u tërhoq përpara Francës
Suedi:
Gjatë periudhës 1790-1815 Suedi përjetoi dy lëvizje paralele ekonomike: një revolucion bujqësore me pasuri të mëdha bujqësore, kulturat e reja dhe mjetet bujqësore dhe një komercializimin e bujqësisë dhe një industrializim proto, me industritë e vogla duke u themeluar në fshat dhe me punëtorë të ndërrohen puna bujqësore në sezonin e verës dhe të prodhimit industrial në sezonin e dimrit. Kjo çoi në rritjen ekonomike të përfituar pjesë të mëdha të popullsisë dhe shpie deri në një revolucion konsumit duke filluar në vitet 1820.
Gjatë periudhës 1850-1890 Suedia përjetuar një shpërthim i vërtetë në sektorin e vet të eksportit, me të kulturave bujqësore, druri dhe çeliku qenë tri kategori dominuese. Suedia e hoqi më tarifat dhe barrierat tjera për tregti të lirë në vitet 1850 dhe u bashkua në standardin e artë në 1873.
Gjatë periudhës 1890-1930 Revolucioni industrial i dytë u mbajt në Suedi. Gjatë kësaj periudhe industritë e reja të zhvilluara me fokus të tyre në tregun e brendshëm: inxhinieri mekanike, ndërmarrjet energjitike, papermaking dhe industri të tekstilit.
Shkaqet në Britani
Si Revolucioni Industrial zhvilluar prodhimi britanik prodhuar u rrit përpara ekonomive të tjera. Pas revolucionit industrial, u zënë më pas nga Shtetet e Bashkuara.
Britania e Madhe siguroi bazat ligjore dhe kulturore që mundësoi sipërmarrësit të pionier të revolucionit industrial Faktorët kyç nxitjen këtë mjedis janë:
(1) Periudha e paqes dhe stabilitetit që pasoi bashkimin e Anglisë dhe Skocisë,
(2) jo tregtar. barrierat ndërmjet Anglisë dhe Skocisë,
(3) shteti ligjor (duke respektuar shenjtërinë e kontratave),
(4) një sistem i drejtpërdrejtë ligjor i cili lejoi formimin e shoqërive aksionare (korporatave),
dhe (5) një treg të lirë (kapitalizmi ).
Avantazhet gjeografike dhe natyrore burimeve të Britanisë së Madhe kanë qenë fakti se ai kishte brigje të gjera dhe shumë lumenj lundrueshëm në një moshë ku uji ishte mjeti më e lehtë të transportit dhe që ka qymyr të cilësisë më të lartë në Evropë. Ka pasur dy vlera kryesore që me të vërtetë çuan revolucionin industrial në Britani. Këto vlera janë të vetë-interesi dhe një shpirti sipërmarrës. Për shkak të këtyre interesave, shumë përparime industriale janë bërë që rezultoi në një rritje të madhe në pasurinë personale. Këto përparime gjithashtu përfitoi mjaft e shoqërisë britanike si një e tërë. Vende të botës filluan të njohin ndryshimet dhe avancimet në Britani dhe përdorimin e tyre si një shembull për të filluar revolucione e tyre industriale. Një tjetër teori është se Britania ishte në gjendje të ketë sukses në revolucionin industrial për shkak të disponueshmërisë së burimeve kryesore të poseduara. Ajo kishte një popullsi të dendur për madhësinë e saj të vogël gjeografike. Shtojcë e tokë të përbashkët dhe të revolucionit të lidhur bujqësore bërë një furnizim i këtij punës në dispozicion. Ka pasur edhe një rastësi lokale e burimeve natyrore në veri të Anglisë, anglisht Midlands, South Wales dhe ultësira skocez. Furnizimet vendore të qymyr, hekur, plumb, bakër, kallaj, gur gëlqeror dhe fuqisë së ujit, ka rezultuar në kushte të shkëlqyera për zhvillimin dhe zgjerimin e industrisë. Gjithashtu, me lagështirë, kushtet e motit të butë veri-perëndim të Anglisë ofruar kushte ideale për tjerrje e pambuku, duke siguruar një pikënisje natyrore për lindjen e industrinë e tekstileve. Në 1700, 5/6 e qymyrit minuar të gjithë botën ka qenë në Britani, ndërsa Holanda që nuk kanë; kështu që edhe pse ka transport më të mirë të Evropës, më të urbanizuar, të paguar mirë, njerëzit e shkolluar dhe taksat më të ulëta, ai nuk arriti të industrialise. Në shekullin e 18-të, ai ishte i vetmi vend evropian popullsia e qyteteve e të cilit dhe u tkurr. Pa qymyr, Britania do të kishte dalë jashtë vendeve të përshtatshme të lumenjve për mullinj nga vitet 1830.
Shkaqet në Evropë
Zgjerimi evropian shekullit të 17 kolonial , tregtisë ndërkombëtare , dhe krijimin e tregjeve financiare prodhuar një mjedis të ri ligjor dhe financiar, një që i mbështetur dhe mundësuar rritjen industriale të shekullit të 18të .
Një pyetje me interes aktiv ndaj historianëve është arsyeja pse revolucioni industrial ndodhi në Evropë dhe jo në pjesë të tjera të botës në shekullin e 18-të, veçanërisht Kina , India , dhe Lindjen e Mesme , apo në raste të tjera si në Antikitetit të Lashtë [ 127 ] ose Mesjeta . [ 128 ] faktorë të shumtë janë propozuar , duke përfshirë të arsimit , ndryshimet teknologjike [ 129 ] ( shih revolucion shkencor në Europë ) , qeveria " modern " , "moderne" qëndrimet punës, ekologjisë , dhe kulturës . [ 130 ]Mosha e Iluminizmit jo vetëm që do të thotë një popullsi më të madhe të arsimuar por edhe pikëpamjet më moderne për punë . Megjithatë , historianët më kundërshtojë pohimin se Evropa dhe Kina ishin përafërsisht të barabarta , sepse vlerësimet moderne e të ardhurave për frymë në Evropën Perëndimore në fund të shekullit të 18-të janë të afërsisht 1,500 dollarë në paritetit të fuqisë blerëse ( dhe Britania kishte të ardhura për frymë prej rreth 2,000 dollarë [ 131 ] ) , ndërsa Kina , nga krahasimi , kishte vetëm 450 dollarë .

Iliria gjate periudhes se hekurit - Permbledhjet kryesore te Historise

\

ESE:JETE PARALELE (KENEDI, HRUSHOVI, ENVER HOXHA) DHE MODELE UDHEHEQJEJE

• SHBA-ja dhe Bashkimi Sovjetik dy superfuqite ne krye te dy blloqeve kundershtare Lindjes dhePerendimit.Politikat e kunderta dhe lufta e ftohte ishin ato qe pasuan politiken ebashkepunimit.Sic e dime Lufta e Ftohte ishte nje rivalitet ne fushen politike, ekonomike ,kulturore edhe ushtarake por ne kete plan ajo qendroi ne gjendje te “ftohte “ sikurse morri edheemrin. Ballafaqimi kryesisht ndermjet SHBA-se dhe BS nuk arriti kurre ne konflikt tedrejtperdrejte.Mjetet te cilat u perdoren ishin te shumta duke nisur nga propaganda e ndryshmeduke mberitur deri tek armet berthamore.Deri ne vitet 1996 Lufta e Ftohte midis dy superfuqive vazhdoi por pati edhe periudha te uljes setensionit e te zhvillmit te bisedimeve .Bisedimi dypalesh ishte nje forme e re ne mardhenietnderkombetare i cili mori jete ne kohen kur ne SHBA ishte ne pushtet Xhon Kenedi dhe ne BSNikita Hrushovi.Ishin keto dy figura thelbesore dhe dy modele udheheqjeje te cilat ndryshuan rrjedhen engjarjeve dhe mardheniet midis ketyre dy superfuqive.Nga njera ane qendronte presidenti i SHBA-ve Xhon Kenedi i cili i dha botes portretin e njeAmerike te re , me nje vision te gjere e te gatshem per te ndihmuar ne zgjidhjen e problemevedhe ruajtjen e paqes ne bote.Ishte Kenedi ai qe ne tetor te vitit 1962 kaperceu me zgjuarsine e njestrategu konfliktin e mundshem nuklear me Bashkimin Sovjetik qe kishte vendosur raketat neKube 90 milje larg Amerikes.Ishte durimi dhe vendosja e Kenedit ajo qe e nxorri Ameriken tepaprekur nga ky konflikt i mundshem tanime mund te kthehej ne nje konflikt ushtarak.Vizioni itij per kombin Amerikan ishte i gjere .Ai besonte se SHBA-ja ishte nje komb i madh dhe se etille ishte edhe detyra qe ky komb kishte.Me veprat, fjalet dhe ekzistencen e tij ai

ESE: Shqiptaret kombi me i vjeter I Ballkanit

Shqiptaret e lashte nenkuptojme Iliro-Pellasget ne kuptimin e
trashegimise se emrit etnik pasi emri i Ilireve dhe Ilirise ishte i
njohur ne perjudhen historike, ato si etni ekzistonin me parpara, sepse
sipas studimeve gejnalogjike mbartesit e genit  te pare "I"   Dinarik ne
Europe, kane qene  populli paleolitike i pare 40.000-35.000 vjeçare i
cili krijoj  racen qe quhet "raca Adriatike" ose Dinarike.

Plejada te tera perfaqesuesish te shkences kane dhene ndihmese te frytshme per

ndricimin e problemeve themelore te pellazgologjise ne kuadrin e kulturave

mesdhetare.

Hans E. Tunman (1746-1778) i pari studiues, që ju kushtohet pellazgëve
në kohën moderne, i njeh ata si popull autokton para helen në rajonin e
Egjeut, dhe shqiptarët pasardhës të tyre. Nënvizon se: “Pellazgët janë
stërgjyshët e lashtë të maqedonasve, epirotëve dhe shqiptarëve dhe për
rrjedhim edhe gjuha shqipe rrjedh nga ajo pellazge”.

Gjeografi francez Konrad Maltebrun (1755-1826) shkruan se gjuha shqipe
ka karakter pellazgjik, sepse sipas Herodotit emrat e shumë perëndive
vijnë nga gjuha pellazge.

Robert d’Angely (1893-1966) studiues francez, që gjuhën pellazge e lidh
me shqipen, epikat e Homerit fillimisht janë shkruar në gjuhën
pellazge, më pas u transkriptuan në gjuhën helene

Gjurmët e para materiale dhe më të vjetra të ekzistimit të jetës në këto
troje, janë zbuluar në fshatin XARRË ( afër Sarandës) . Këto janë:
vegla pune, armë, stoli, enë nga dheu etj. Prejardhja e tyre daton që
nga koha e paleolitit të lartë, që vazhdon afërsisht 40.000 – 6.000 vjet
para e.s.

Ne krahinen e dardanise (Kosova e sotme) kohët e fundit janë vënë re
pesëdhjetë mbishkrime “zeusiane”, tashmë të botuara, shfaqje të tjera të
panumërta të trashëgimisë kulturore dhe të teogonisë pellazgjike. Duke
mbajtur parasysh lashtësinë dhe vazhdimësinë kaq të qartë e të
pandërprerë, studiuesi i shquar i mesjetës, Alen Dyseljë, ka thënë më
1981: “Historia na mëson se lidhur me Kosovën, serbët janë pushtues të
ardhur mjaft vonë”..

.

Kombi shqiptar eshtë një nga më të vjetërit në Ballkan e në botë. Kjo
për arësye se ky komb eshte identifikuar më herët si ilirë, ku këta të
fundit kane një prejardhje ose nje rrenje te vjeter pellazge. Pellazget
konsiderohen si  ajo popullsi  që ka hedhur rrenjet ne qytetërimin
mesdhetar , që me vone do të ndahej  në qytetërimet greke, romake, ilire
etj. Pra themi se popullsia parahelene e Greqisë  dhe disa popullsi te
tjera  ishin pellazge .Shqiptaret   jane sterniperit me autentike te
pellazgeve, dardaneve dhe te ilirëve të vjetër .

Edhe pas shume peripecive historike, lufterave, pushtimeve etj,
pellazget – iliro –shqiptaret e ruajten me mijera vjet te papërlyer
genin e vet me bukuri të virtyteshme.

Dëshmitë të kesaj përcjellje vlerash jemi të gjithë ne sot. Shpalosja me
e madhe e ketyre vlerave ishte festimi madheshtor i 100 vjetorit të
shpalljes se pavaresise, gjatë të cilit edhe njëherë treguam se
qëndrojme denjesisht përkrah kombeve të tjerë të botës.

Se pellazgët dhe ilirët e kanë një prejardhje të lashtë në këto troje
dhe se ne jemi pasardhës të denjë të këtyre civilizimeve, flasin shumë
studime jo vetëm të studiuesve shqiptarë, por numri më i madh i tyre
është nga ata të huajt. Në baze te shkencës së mirëfilltë, teoria tanimë
e dëshmuar e prejardhjes së shqiptarëve të sotëm nga pellazgët dhe
ilirët e lashtë, askund nuk kontestohet.

//REF

Ese historiko-letrare: Iliret dhe arberit.

TEMA:ILIRET DHE ARBËRIT PASARDHËSIT TANË

Iliret jane harta jone e identitetit kurse arberit piedestali krenar I luftes per liri.Historia e tyre eshte shembellim I heroikes,trojet e tyre jane toka pjellore e trimave te pafund ndersa armet jane lavdia e pashtershme qe I bente ata fitimtare.

Neqoftese sot ecim me koken lart, neqoftese sot therrasim me zell emrin shqiptar eshte per shkak te atij ideali fisnik atdhedashes te cilin e mbarten ilire,arber deri sot te ne shqiptaret.

Fatet jane bestytni imagjinare qe shume njerez frymezohen per te mbajtur

ESE:JETE PARALELE (KENEDI, HRUSHOVI, ENVER HOXHA) DHE MODELE UDHEHEQJEJE

• SHBA-ja dhe Bashkimi Sovjetik dy superfuqite ne krye te dy blloqeve kundershtare Lindjes dhePerendimit.Politikat e kunderta dhe lufta e ftohte ishin ato qe pasuan politiken ebashkepunimit.Sic e dime Lufta e Ftohte ishte nje rivalitet ne fushen politike, ekonomike ,kulturore edhe ushtarake por ne kete plan ajo qendroi ne gjendje te “ftohte “ sikurse morri edheemrin. Ballafaqimi kryesisht ndermjet SHBA-se dhe BS nuk arriti kurre ne konflikt tedrejtperdrejte.Mjetet te cilat u perdoren ishin te shumta duke nisur nga propaganda e ndryshmeduke mberitur deri tek armet berthamore.Deri ne vitet 1996 Lufta e Ftohte midis 

Ese historiko-letrare: Iliret dhe arberit.

TEMA:ILIRET DHE ARBËRIT PASARDHËSIT TANË

Iliret jane harta jone e identitetit kurse arberit piedestali krenar I luftes per liri.Historia e tyre eshte shembellim I heroikes,trojet e tyre jane toka pjellore e trimave te pafund ndersa armet jane lavdia e pashtershme qe I bente ata fitimtare.

Neqoftese sot ecim me koken lart, neqoftese sot therrasim me zell emrin shqiptar eshte per shkak te atij ideali fisnik atdhedashes te cilin e mbarten ilire,arber deri sot te ne shqiptaret.

Fatet jane bestytni imagjinare qe shume njerez frymezohen per te mbajtur shpresen gjalle, por sot une ndihem krenare 

Tragjedia Came ne vitet 1945 - 1946

 Raport i Ministrisë së Jashtme të Turqisë mbi çamët në Greqi 

Çamët shqiptarë 

Megjithëse e ndarë sot midis Greqisë dhe Shqipërisë, krahina e Epirit në Gadishullin Ballkanik ka qenë etnikisht shqiptare që nga kohët e lashta. Gjatë Konferencës së Ambasadorëve të Londrës në 1913, pjesa jugore e krahinës u nda toka mëmë dhe iu dha shtetit grek, pavarësisht nga fakti që popullsia e Epirit Jugor ishin shqiptarë të besimit ortodoks dhe mysliman. 

Ndërkohë që shqiptarët ortodokse ishin objekte të helenizmit, shqiptarët myslimanë ose u shfarosën ose u dëbuan me forcë nga tokat e të të parëve të tyre nga qeveria greke. 

Shqiptarët myslimanë ose çamët që jetonin në Epirin e Jugut (Çamëria ose Thesprotia siç quhet nga Grekët) ishin viktimat e pastrimit të parë etnik në Europë me mbarimin e Luftës së Dytë Botërore. Tragjedia çame ishte një nga tragjeditë më të dhimbshme të kontinentit Europian. Vjetari statistikor i qeverisë greke i vitit 1936 tregonte që 26.000 çamë jetonin në krahinën e Çamërisë në Greqi në atë kohë. 

Si rezultat i pastrimit etnik dhe genocidit të viteve 1944-1945, 30.000 myslimanë shqiptarë u dëbuan me forcë nga krahina e Çamërisë dhe kërkuan strehim në Republikën e Shqipërisë në të cilën jetojnë akoma. 

Sot, janë 150.000 pjesëtarë të kësaj popullsie në Shqipëri, një shifër e cila është rritur për shkak të përqindjes së lartë të lindshmërisë në Shqipëri. Nga ana tjetër numri i tanishëm i çamëve që jetojnë në Greqi vlerësohet në përreth 100 000 . 

Ende këta njerëz janë të privuar nga çfarëdo lloji të të drejtave të minoritetit si minoritete të tjera që jetojnë në Greqi. Për të përmendur vetëm një shembull, ata mund të flasin shqip vetëm në shtëpitë e tyre. 

Popullsia e Çamërisë ka qenë gjithmonë etnikisht shqiptare. Shumë udhëtarë dhe historianë të huaj kanë shkruar që Çameria ka qenë e populluar nga shqiptarë. Madje edhe historiani grek Herodoti ka nënvizuar këtë fakt në librin e tij "Historia" dhe i quajti shqiptarët e Çamërisë "barbarë", nje term i përdorur nga Grekët e lashtë për të dalluar popujt jo grekë. 

“Çamët u masakruan, u përzunë dhe më pas ua grabitën pasuritë”

Masakra më e egër ndaj shqiptarëve myslimanë u bë nga ushtarët grekë që nuk bënin më pjesë në formacionet ushtarake më 27 qershor 1944, në zonën e Paramithisë, ku forcat e Ligës Republikane Greke (EDES) të gjeneralit Zervas hynë në qytet dhe vranë rreth 600 shqiptarë myslimanë, burra, gra dhe fëmijë, shumë prej të cilëve u përdhunuan dhe u torturuan para vdekjes. Sipas dëshmitarëve okularë, të nesërmen, një batalion tjetër i EDES hyri në Parga, ku u vranë 52 shqiptarë të tjerë. Më 23 shtator 1944 u plaçkit qyteti Spatar dhe u vranë 157 veta. Gra të reja dhe vajza u përdhunuan dhe ata burra që mbetën gjallë u grumbulluan dhe u dërguan në ishujt e Egjeut. 

Në bazë të statistikave që jep shoqata “Çamëria” në Tiranë, gjatë goditjeve që janë bërë në vitet 1944-1945, në fshatrat çame janë vrarë gjithsej 2771 civilë shqiptarë dhe konkretisht si më poshtë: në Filat dhe rrethinat 1286, në Igumenicë dhe rrethinat 192, në Paramithia dhe rrethinat 673 dhe në Parga 620. Janë plaçkitur dhe djegur 5800 shtëpi në 68 fshatra. Në një listë të hollësishme të humbjeve materiale përfshihen 110.000 dele, 24.000 bagëti të trasha, 250000 kv grurë dhe 80.000 kv vaj ushqimor, të cilat arrijnë në 11 milionë kg grurë dhe 3 milionë kg vaj ushqimor. 

Si rezultat i këtyre goditjeve, llogaritet që 28.000 çamë të jenë larguar për në Shqipëri, ku u vendosën në periferi të Vlorës, Durrësit dhe Tiranës. Disa qindra çamë u vendosën gjatë bregut të Himarës, në prona të lëna nga familjet që u larguan gjatë luftimeve të egra, fillimisht kundër pushtuesve të Boshtit dhe më pas, më 1944-n, midis Frontit nacionalist grek të Çlirimit të Epirit të Veriut dhe luftëtarëve të Ballit Kombëtar të Shqipërisë. Disa nga çamët u vendosën në fshatrat ekzistuese gjatë bregdetit, si në Borsh, që tradicionalisht ishin myslimanë, duke forcuar karakterin johelenik të zonës. Çamë të tjerë krijuan fshatra krejtësisht të reja, si Vrina afër kufirit grek. 

Vëzhgues ndërkombëtarë kanë konstatuar brutalitetin e përdorur gjatë dëbimeve të çamëve. Joseph Jakobs, shef i Misionit Amerikan në Shqipëri (1945-1946), shkruan: "Në mars të vitit 1945, njësi të forcave të shpërndara të Zervasit kryen një masakër ndaj çamëve në zonën e Filatit dhe praktikisht e spastruan atë nga pakica shqiptare. Sipas të gjitha të dhënave, që kam mundur të mbledh mbi çështjen çame, në vjeshtën e 1944-s dhe gjatë muajve të parë të 1945-s autoritetet e Greqisë veriperëndimore kryen goditje të egra, duke dëbuar rreth 25.000 çamë, banorë të Çamërisë, nga shtëpitë e tyre. Ata u ndoqën deri në kufi, mbasi iu grabit toka dhe prona. Qindra meshkuj çamë të moshave 15 deri 70 vjeç u internuan në ishujt e Detit Egje. U dogjën në total 102 xhami. Autoritetet greke miratuan më pas një ligj që sanksiononte shpronësimin e pronave të çamëve, duke iu referuar bashkëpunimit të bashkësisë së tyre me forcat pushtuese të Boshtit, si një arsye kryesore për marrjen e këtij vendimi."

Ankesa çame në Lidhjen e Kombeve

Shifra dhe fakte per krahinën

Genocidi dhe të dhënat e popullsisë së krahinës çame. Cila ishte shifra e banorëve që jetonin atje. Regjistrimi turk ka nxjerrë rreth 83.000 shqiptarë ortodoksë në 1910, që përbënin 75% të krahinës. “Shën Bartolomeu” i Çamërisë dhe numri i të vrarëve sipas qyteteve.

Regjistrimi i popullsisë i bërë nga Administrata Turke në 1910 tha që atje ishin 83.000 shqiptarë ortodoksë dhe myslimanë në krahinë. Harta demografike e misionit ushtarak britanik e dërguar në qeverinë britanike në Londër që në prag të Luftës së Dytë Botërore, tregonte që 75% e popullsisë së Çamërisë ishte shqiptare. 

Historiani pro-grek Spiro Muselimi, në librin e tij "Historical Sight Through Thesprotia" (Shikim Historik nëpër Thesproti), i botuar në Janinë me 1974, shkruan që Pershkopi i Thesprotisë në vitin 1870 përktheu disa pjesë të biblës në shqip, meqë popullsia e besimit ortodoks të krahinës nuk kuptonte asnjë fjalë në greqisht. 

Autoritetet greke, duke iu përmbajtur parimit të refuzimit absolut të ekzistencës të grupeve etnike në territorin grek, ndoqën një politike shoviniste të mirë-krijuar, dhe siç dëshmon historia, kryen një genocid kundrejt shqiptarëve të besimit mysliman. Sulmi racial kundrejt shqiptarëve myslimanë të Çamërisë filloi të zbatohet së pari me mbarimin e Luftës së Dytë Botërore, në vitet 1944-1945, kur banda kriminale e gjeneralit famkeq Napoleon Zerva kryen pastrimin etnik kundrejt tyre. 

Në 27 qershor të 1944, bandat kriminale greke kryen barbarizmat më të këqija të provuara në këtë krahinë. Terrori i ushtruar ndaj kësaj popullsie përshkruhet më poshtë. Ai permbledh vrasje, perdhunime, sjellje çnjerëzore, masakra ndaj grave, fëmijëve dhe grave shtatëzënë. Më shumë se 1400 burra, gra e fëmijë u vranë brenda 24 orëve në qytetin Paramithia, të martën, 27 Qershor 1944, e cila u bë data e Shën Bartolomeut për të gjithë Çamërinë. 

Gjatë periudhës Qershor 1944-Mars 1945, 1286 persona u vranë Filat, 192 në Gumenicë, 626 në Margëlliç dhe Pargë. Gjithashtu kishte edhe qindra persona të tjerë të humbur. 

Në të njëjtën periudhe, si rezultat i masakrave greke, akteve të grabitjeve dhe rrëmbimeve të popullsise shqiptare në Çamëri, 2900 burra të rinj e të moshuar, 214 gra dhe 96 fëmijë u masakruan, 745 gra u përdhunuan,76 gra u rrëmbyen, 32 fëmijë më të vegjël se 3 vjeç u masakruan, 68 fshatra u rrafshuan me themel, 5800 shtëpi dhe vende adhurimi u bënë shkrumb e hi ose u shkatërruan. 

Përveç kësaj, 30 000 shqiptarë myslimanë u dëbuan me forcë nga krahina e Çamërisë të cilët u strehuan në Shqipëri. Qeveria shqiptare, mbas luftës u mor me çështjen çame në Konferëncën e Paqes në Paris.
Konferenca e Ministrave të Jashtëm të Forcave Aleate, jo vetëm njohu rrethanat me të vërtetë të vështira në të cilat ishin nënshtruar çamët, por gjithashtu kërkoi riatdhesimin e tyre dhe kthimin e pronave të tyre. Komisioni Hetues Ndërkombëtar i Kombeve të Bashkuara, i caktuar për verifikimin e tragjedive në të dyja anët e kufirit, nxjerr konkluzionet në raportin e tij në vitet 1946-1947, raport i mbushur me fakte dhe prova për sa i përket masakrave dhe tragjedive të dhimbshme të popullit çam. 

Realitetet e historisë së kohës së fundit të Çamërisë kërkojnë kujdesin e komunitetit ndërkombëtar. Greqia nuk mund të shmangë por të njohë genocidin e "çamëve shqiptare". 

Të drejtat civile dhe shoqërore të atyre që jetojnë tani në Greqi, të vlerësuar pothuajse në 100.000 sot, duhet të respektohen nga Greqia. Sipas pikëpamjeve zyrtare greke, popullsia myslimane e Çamërisë, e cila numëron pothuajse 150.000 njerëz dhe akoma strehohet në Shqipëri, nuk do të lejohet kurrë të kthehet në Greqi sepse ato gjoja bashkëpunuan me pushtuesit gjermanë gjatë Luftës së Dytë Botërore. 

"Ata janë konsideruar si kriminelë lufte sipas ligjeve greke" (K.Mitsotakis, Tiranë, Maj 1992). 

Kjo "hipotezë" është e pavërtetë dhe e shpikur. Konsiderimi i një komuniteti të tërë si "kriminelë", mjaft pjesëtarë të të cilit vdiqën në luftë për çlirimin e Greqisë në Luftën e Dytë Botërorë, është një krim politik dhe historik kundër çamëve. 

Në 1994, Parlamenti i Republikës së Shqipërisë shpalli 27 qershorin e 1944 si ditën përkujtimore për shqiptarët e masakruar të Çamërisë, dhe një monument u ndërtua në Konispol në kujtim të viktimave të Çamërisë. 

Mbas 1945, me synimin për të ndërtuar strukturën demografike të Çamërisë, filloi konolizimi i saj me Grekë, Romë dhe Ciganë. Greqia donte tëe ndryshonte strukturën demografike të provincës sepse nuk kishte besim te pjesa e popullsisë shqiptare të ngelur atje, sado që ato ishin të besimit ortodoks.

Greqia i vuri fund çdo përpjekje për të ruajtur identitetin e popullsisë shqiptare të besimit ortodoks dhe gjuha shqipe u ndalua të flitej në publik. Për pasojë asimili i shqiptarëve ortodokse u arrit me shpejtësi. Fati i shqiptarëve ortodoksë nuk ishte shumë i ndryshëm sesa ai i vëllezërve të tjerë myslimanë kur ato donin të mbanin identitetin e tyre etnik.
Lexo me shume...

Shqiperia 100 vjet 1912 - 2012

Shqipëria në vitet 1912-1925

Shteti shqiptar u krijua në 28 Nëntor 1912, pas vendimit të Kongresit të Vlorës për të shpallur pavarësinë e vendit nga Perandoria Osmane. Kjo periudhe është periudha parakomuniste, ku Shqipëria po mundohej të zhvillohej si shtet. 

Qeveria e Vlorës dhe Princ VidiKongresi i Vlorës vuri në krye të vendit Ismail Qemalin i cili me shpejtësi krijoi qeverinë e re. Detyrat që shtroheshin para qeverisë ishin shumë imediate : vendi rrezikohej të
copëtohej, varfëria ishte e skajshme dhe për më tepër disa pronare të mëdhenj po i bënin rezistencë qeverisë së re. Prova më e vështire për qeverinë ishte Konferenca e Ambasadoreve e mbajtur në Londër. Aty Fuqitë të Mëdha vendosen fatin e Shqipërisë. 2/3 e territorit të vendit dhe 1/2 e popullsisë mbeten jashtë kufijve të shtetit shqiptar. Në Shqipërinë e cunguar u vendos një komision administrimi që caktoi si mbret të Shqipërisë Princin Vilhelm Vidin. Princi i ri nuk dinte asgjë për Shqipërinë prandaj u mbështet më shumë tek Esat Pashe Toptani. Ky i fundit e tradhtoi dhe udhëhoqi Kryengritjen e Shqipërisë së Mesme. Në vitin 1914 filloi Lufta I Botërore dhe Princ Vidi u largua nga vendi. Shqipëria u fut 

ESE: Vendi yne ne kohen e ndarjes se Perandorise Romake dhe Kishes se Krishtere ne vitin 1054.Kontributi i arberve ne qyteterimin bizantin.

Ese:Vendi yne ne kohen e ndarjes se Perandorise Romake dhe Kishes se Krishtere ne vitin 1054.Kontributi i arberve ne qyteterimin bizantin.
Ese:Vendi yne ne kohen e ndarjes se Perandorise Romake dhe Kishes se Krishtere ne vitin 1054.Kontributi i arberve ne qyteterimin bizantin. Gjatë ndarjes së Perandorisë Romake në dy pjesë në atë të lindjes dhe perëndimit në vitin 395 , trojet Ilire u bënë pjesë e Perandorisë Bizantine. Në dhjetëvjeçarët e parë nën qeverisjen bizantine Iliria vuajti bastisjet shkaterruese te visigoteve , huneve dhe ostrogoteve . Jo shumë kohë pasi këta pushtues barbarë fshikulluan nëpër Ballkan, u shfaqën sllavët.

Historia e Shqiperise 1912 - 2012

1912 - Me ndihmën e Austro-Hungarisë, Shqipëria shpallet vend i pavarur. Fuqitë e Mëdha garantuan në teori pavarësinë dhe paanësinë e Shqipërisë në rang ndërkombëtar

Paanësia - Krijimi i një shteti të paanshëm të ngjashëm me Zvicrën ishte një teori që qarkulloi me bollëk gjatë së gjithë kësaj kohe, por mbeti vetëm një ëndërr e një grupi margjinal shqiptarësh

1920 - Shqipëria fillon eksperimentin për ndërtimin e një vendi demokratik shumëpartiak me zgjedhje. Grave u jepet e drejta e votës shumë më herët se sa shumica e Europës

1924 - Ëndrra demokratike merr fund, si pasojë e

Reforma Agrare si mjet kolonizimi me banore slave ne territoret shqipetare

REFORMA AGRARE DHE KOLONIZIMI NË FUNKSION TË SHPËRNGULJES SË SHQIPTARËVE DHE SERBIZIMIT TË TROJEVE TË TYRE

Jugosllavia e Versajës (1919) në mënyra të ndryshme bëri përpjekje ta zvogëlojë numrin e shqiptarëve, ta shkatërrojë tërësinë kompakte hapësinore etnike të tyre dhe, përmes politikës kolonizuese ta krijojë territorin e pastër etnik në rajonet e banuara nga shqiptarët. Për këto qëllime ndërmori një varg masash drastike të natyrës ekonomike, sociale, juridike e politike, masa për shpërnguljen e dhunshme në Turqi, Shqipëri e në vende të tjera, për asimilim, pastaj ushtroi tortura fizike policore e deri te përpjekjet për shfarosje fizike. Famullitarët shqiptarë në Memorandumin e tyre drejtuar Lidhjes së Kombeve në Gjenevë theksojnë "gjendjen e pikëllueshme që ua ka shkaktuar shqiptarëve dominimi serb; ne me siguri nuk do të jemi të fundit që do të reklamojmë para kësaj instance të lartë të drejtësisë ndërkombëtare nëse nuk ndryshon në themel e në procede politika e qeverisë së Beogradit ndaj subjekteve shqiptare. Kjo politikë tashmë tepër e pasur me ekscese e me fatkeqësi, përmblidhet në

Shqipëria në vitet 1912-1939

Shqipëria në vitet 1912-1939Shteti shqiptar u krijua në 28 Nëntor 1912, pas vendimit të Kongresit të Vlorës për të shpallur pavarësinë e vendit nga Perandoria Osmane. Kjo periudhe është periudha parakomuniste, ku Shqipëria po mundohej të zhvillohej si shtet.
Qeveria e Vlorës dhe Princ VidiKongresi i Vlorës vuri në krye të vendit Ismail Qemalin i cili me shpejtësi krijoi qeverinë e re. Detyrat që shtroheshin para qeverisë ishin shumë imediate : vendi rrezikohej të 

Mendimi Filozofik e Politik ne Kine e Indine e Lashte (Ese Shkencore)

                Ese Shkencore

Tema: “Mendimi Filozofik e Politik ne Kine e Indine e Lashte”

                        

Historia  e njerzimit eshte histori e qyteterimeve.

Eshte e pamundur te mendohet per zhvillin e njerezimit nga cfare do pikeveshtrimi. Historia shtrihet pergjate breznive te qyteterimeve nga me te lashtat e te egjyptianeve, tea to klasike e mezoamerikane dhe deri te qytetrimet e krishtera e islamike, si dhe perms shfaqjeve te njepasnjeshme te qytetrimeve Kineze e hindu (Indiane). Pergjate gjithe histories qytetrimet e kane dhene njerezeve mundesineme te gjere per indetifikim.

            Rrjedhimisht , qytetrimet kryesore te sotme jane:

       Sinik (Kinez) . Te gjithe studiuesit pranojne ose nje qytetrim kinez te vetem te dalluar, qe daton se paku prej vitit 1500 para eres se re e ndoshte edhe nje mije vjet me heret, ose dy qytetrime kineze , qe kane zevendesuar njeri tjetrin ne dy shekujt e pare tee res se re.Kete e kan quajtur konfucian kete qyteterim. Megjithate , eshte me e drejte te perdoret termi sinik. Ndersa konfucianizmi eshte perberesi kryesore I qyeterimit kinez, qytetrimi kinez eshte me shume se konfucianizmi dhe gjithashtu del pertej Kines si teresi politike. Termi ‘sinik’ , qe eshte perdorur prej mjafte studiuesish, e percakton me perpikeri kulturen e perbashket te Kines e te bashkesive kineze  ne Azine Juglindore e kudo gjetke jashte kines, ashtu si dhe kulturat e Vietnamit e te Korese me te.

Konfuci  ishte një mendimtar, mësues, politikan teorik dhe filozof kinez më i famshëm, themelues i Konfucianizmit. Jetoi rreth vitit 551 p.e.s. deri në vitin 479 p.e.s..

Mësimet e tija kanë ndikuar thellë jetën dhe mendimin Aziatik Lindor. Filozofia e tij thekson moralitetin vetjak dhe qeveritar, përpikërinë e marrëdhënieve shoqërore, drejtësinë dhe çiltërsinë. Këto vlera fituan njohje në Kinë mbi doktrinat e tjera si Legalizimi ose Daoizmi gjatë Dinastisë Han. Përdorën që atëherë si një drejtësi perandorake, mendimet e Konfucit janë zhvilluar në një sistem të mendimit filozofik të njohur si Konfucianizem. Ato u futen në Evropë nga jezuiti Matteo Ricci në shekullin e 18-te, që ishte i pari që latinizoi emrin "Confuzius". Mësimet e tija janë të njohura më parë nëpërmjet Analekteve, një mbledhje e vogël e diskutimeve të tija me nxënësit e tij, te përpiluara pas vdekjes.

Një nga arritjet më të mëdha të kulturës kineze është aplikimi i shkrimit. Shkrimi hieroglifik kinez njihet që nga epoka Shang - Jin në shekullin XVIII p.e.s. dhe ai deri me sot nuk është ndryshuar. Në Kinën e lashtë u zbuluan letra, baruti, busulla, kompasi dhe seizmografi…

       Hindu (Indian). Nje ose me shume qyteterime te njepasnjeshme, pranohet pergjithesisht se kane ekzistuar ne Nenkontinentin Indian te pakten qe prej vitit 1500 para eres se re. Keto pergjithesisht quheshin Indian , indiku ose hindu, ndersa termi I fundit parapelqehet per qyteterimet e koherave te reja. Ne nje forme apo ne nje tjeter hinduizmi ka qene me rol qenderor per kulturen e Nenekontinentit qe ne nga mijevjeqari I dyte para e.r. ai eshte me me  shume se nje fe ose system shoqeror,eshte berthama e qytetrimit Indian. Kete rol e  ka vijuar gjate koheve te reja , madje edhe pse india ka nje bashkesi te madhe myslimane , si dhe pakica kulturore me te vogla. Ashtu si termi Sinik, edhe Hindu gjithashtu e ndan emrin e qytetrimit prej emrit te shtetit berthame, qe eshte I deshirueshem kur , si ne keto raste, kultura e qytetrimit shtrihet pertej shtetit.

Buda ka arritur 4 te verteta dhe ato jane:

§  1. që lindja, pleqëria dhe vdekja ekzistojnë dhe që janë vuajtje.

§  2. dëshira për jetë dhe për gjëra të kësaj bote (lakmia) është shkak i inkarnimit.

§  3. ndërprerja e dëshirës me qëllim të lirimit, dhe

§  4. arritja e Nirvanës (është gjendje e qetësisë absolute shpirtërore).

Simboli i mësimit të Budës është Rrota e ligjit, e cila përbëhet prej 8 rrezeve që simbolizojnë: kuptimin, qëndrimin, të folurit, sjelljet, kujdesin, ndërmarrjet, konsideratat dhe të menduarit.

Baza religjioze e nudizmit është hinduizmi. Budizmi mbështetej edhe prej Brahmanizmit dhe reinkarnimit.

Njerëzit që e arrijnë Nirvanën quhen Arhat, që e ka kuptimin të nderuar dhe të përsosur.

Bota budiste quhet Cakravala, që nënkupton botën përreth, nën dhe mbi malin Meru. Niveli i mesëm përreth malit është niveli i njerëzve, kafshëve dhe demonëve. Niveli nën malin Meru është bota nëntokësore dhe i ka 136 ferre (xhehneme). Për secilin mëkatar (gabimtar) është ferri ose xhehenemi i caktuar. Niveli mbi malin Meru është bota qiellore dhe i ka 26 qiej pse parajsa (xhenete). Në qiell caktohen sipas shtresave. Shtresa me e lartë i takon shpirtrave të Budave. Budistët edhe parajsën edhe ferrin e kanë pjesë të përkohshme d.m.th. ekziston edhe ajo ana tjetër ku Yama i merr në pyetje dhe i vlerëson. Nga parajsa shkojnë në një vend tjetër, ndërsa ferri merret si një vend ndëshkues.

Qëllimi kryesor e budizmit është ndërprerja e Samsarës dhe arritja e Nirvanës (gjendje e qetësisë absolute shpirtërore). Ai që e arrin Nirvanën quhet Arhat (i nderuar, i përsosur).

Në besimet budiste ekziston vetëm një demon Mara. Mara kishte 1000 duar dhe një elefant të madh 750 km. në luftë më Marën, aleatët e Budës tërhiqen, por Buda triumfon falë virtyteve të tij.

        Menjëherë pas vdekjes së Budës, mosmarrëveshjet në doktrinat e Budizmit filluan.Shumë pasues filluan të shikojnë Buden si një shpëtimtar dhe besonte se ai duhet të adhurohet. Shumë të tjerë mendonin se ata nuk duhet të adhurojnë Budën, dhe dukejtek ai vetëm një mësues.

Ata që mendonin të rëndësishme për të adhuruar Buden u njoh si Mahayana budistë.Ata të cilët nuk e adhurojnë Budën ishin të njohur si Theravada budistë.